Lektorzy i lektorki: rola płci w świecie audiobooków
Cele projektu
1. Zbadanie, która płeć jest częściej wybierana jako lektor – analiza proporcji audiobooków nagranych przez kobiety i mężczyzn na przestrzeni lat.
2. Zbadanie, jak płeć lektora wpływa na popularność audiobooka (mierzona liczbą ocen).
3. Porównanie ocen lektorów męskich i kobiecych – czy odbiorcy lepiej oceniają jedną z płci?
4. Analiza rozkładu płci lektorów w różnych gatunkach literackich – czy pewne gatunki preferują mężczyzn lub kobiety jako lektorów?
5. Sprawdzenie zależności między ocenami książek a ocenami lektorów – czy lepsze książki są częściej związane z wyższymi ocenami lektorów?
Opis platformy
BookBeat to platforma subskrypcyjna dedykowana miłośnikom audiobooków, uruchomiona w 2015 roku. Początkowo była dostępna jedynie dla użytkowników ze Szwecji, jednak obecnie można z niej korzystać w 30 krajach, w tym od 2019 roku również w Polsce.
Biblioteka BookBeat obejmuje ponad milion tytułów w różnych językach. Wśród nich ponad 10 tysięcy polskojęzycznych audiobooków, co czyni ofertę BookBeat jedną z największych na rynku.
Opis zbioru
Po przygotowaniu wszystkich zescrapowanych danych mój zbiór zawiera 8100 obserwacji opisanych w 15 kolumnach. Najważniejsze informacje to tytuł, autor, lektor, ocena książki, ocena lektora, liczba ocen książki, liczba ocen lektora, gatunek literacki, data publikacji oraz płeć lektora, na której analizie się skupiłam.
Która płeć jest częściej wybierana jako lektor?
Analiza proporcji audiobooków nagranych przez kobiety i mężczyzn na przestrzeni lat.
Z wykresu liniowego możemy odczytać, że wzrost publikacji audiobooków nastąpił w roku 2016. Od tamtego czasu liczba publikowanych audiobooków ciągle rośnie. Tendencja wzrostowa obserwowana jest zarówno w przypadku książek czytanych przez mężczyzn jak i kobiety, jednak w latach 2022-2024 u lektorek nieco spowolnił. Zaczęło się za to pojawiać więcej audiobooków z zespołem lektorów.
W każdym roku liczba audiobooków nagranych przez lektorki jest niższa niż nagranych przez mężczyzn.
Wszystkie audiobooki opublikowane w latach 2008, 2009 i 2014 dostępne obecnie na platformie Bookbeat zostały nagrane przez mężczyzn. Przypomnę jednak, że platforma BookBeat działa od 2015 roku, a w Polsce dostępna jest od roku 2019. Od tego czasu mężczyźni wciąż byli częściej wybierani, jednak różnica maleje w kolejnych latach.
Czy płeć lektora ma wpływ na popularność audiobooków?
Porównuję liczbę ocen dla audiobooków czytanych przez poszczególne płcie, aby zobaczyć, czy zachodzi zależność między płcią lektora a popularnością audiobooka.
# A tibble: 4 × 3
Gender AvgNumBookRatings TotalNumBookRatings
<fct> <dbl> <dbl>
1 F 127. 415432
2 G 703. 95611
3 M 202. 822245
4 U 58.5 5497Z powyższej tabeli widać, że najpopularniejsze książki to te, które były czytane przez zespół lektorów (G), ponieważ jedną książkę oceniło średnio ponad 700 osób. Jednak w sumie najwięcej ocen otrzymały książki czytane przez mężczyzn. Audiobooki odczytywane przez lektorki otrzymały prawie 2 razy mniej ocen.
Poniżej znajduje się wykres słupkowy obrazujący średnią liczbę ocen książek w grupach lektorów.
Nie odpowiada to jednak na pytanie czy książki z męskim lektorem były popularniejsze-może być to związane z większą ilością książek odczytywanych przez mężczyzn.
Porównanie ocen lektorów według płci
Zestawię średnie oceny lektorów męskich i kobiecych, aby sprawdzić, która płeć jest lepiej oceniana, wykorzystując wykresy boxplot.
# A tibble: 4 × 3
Gender AverageRating TotalNumRating
<fct> <dbl> <dbl>
1 F 4.52 392367
2 G 4.60 93318
3 M 4.68 790055
4 U 4.41 4997Średnie oceny są wysokie w każdej z grup lektorów, ale najwyższe średnie oceny uzyskali lektorzy mężczyźni.
Wykres typu boxplot pozwoli zobaczyć rozkład ocen lektorów w zależności od płci.
Na wykresie wyraźnie widać że oceny lektorów męskich w większości znajdują się ponad wartością 4.5. Lektorki otrzymywały bardziej zróżnicowane oceny. W obu przypadkach widać wiele elementów odstających, ale w przypadku kobiet niższe oceny poniżej 3 pojawiają się częściej.
Widać więc różnice w wartościach ocen lektorów przy podziale względem płci. Nie są one diametralne, jednak zdecydowanie można powiedzieć, że mężczyźni byli lepij oceniani.
Rozkład płci lektorów w różnych gatunkach literackich
Przeanalizuję, jaka płeć jest preferowana przez wydawnictwa w poszczególnych gatunkach. Dodatkowo zbadam czy popularność audiobooków w danym gatunku koreluje z płcią lektora.
Rozkład płci w poszczególnych gatunkach
Na poniższym wykresie przedstawiony został procentowy rozkład płci w każdym z gatunków literackich.
Z 14 gatunków w 8 męski głos jest zdecydowanie częściej wybierany przez wydawców. Są to w szczególności science fiction, literatura faktu, kryminały, biografie, klasyka, czyli raczej poważne lub straszne pozycje, ale także rozrywka i humor, nowele (w tym poezja i dramat) oraz fantastyka.
Kobiety zostawały częściej wybierane do odczytywania książek z gatunków romans, powieści i dla młodzieży - czyli raczej lżejszych i bardziej ‘emocjonalnych’ pozycji.
Co ciekawe w gatunku rozwój osobisty i dla dzieci nie widać znaczących dysproporcji w wyborze płci.
Analiza zależności popularności audiobooków w gatunku i płci lektora
Wykres słupkowy popularności audiobooków w gatunku wg płci lektora
W gatunku Fantastyka średnio jedna książka czytana przez zespół lektorów otrzymała ponad 6000 ocen. Jest to związane z tym, że wśród tych książek pojawiły się książki z populatnych serii np. “Wiedźmin” czy “Harry Potter”.
# A tibble: 10 × 4
Ratings Title Gender Category
<dbl> <chr> <fct> <fct>
1 14291 Wiedźmin. Ostatnie życzenie G fantastyka
2 11592 Wiedźmin. Miecz przeznaczenia G fantastyka
3 11526 Wiedźmin. Sezon burz G fantastyka
4 10909 Wiedźmin. Krew Elfów G fantastyka
5 9556 Chłopki. Opowieść o naszych babkach M literatura faktu
6 9468 Wiedźmin. Czas Pogardy G fantastyka
7 8680 Wiedźmin. Chrzest Ognia G fantastyka
8 7711 Gdzie śpiewają raki F powieści
9 7392 Harry Potter i Kamień Filozoficzny M fantastyka
10 6259 Rok 1984 M sci-fi Aby lepiej ocenić popularność audiobooków w poszczególnych gatunkach według płci lektora spójrzmy na wykres z pominięciem grupy lektorów.
Przypominam, że mężczyźni lektorzy są częściej wybierani do gatunków: science fiction, literatura faktu, kryminały, biografie, klasyka, rozrywka i humor, nowele (w tym poezja i dramat), fantastyka.
Natomiast kobiety zostawały częściej wybierane do odczytywania książek z gatunków: romans, powieści i dla młodzieży.
Chociaż literatura faktu jest częściej odczytywana przez mężczyzn, to książki, do których zostały wybrane lektorki okazały się chętniej słuchane przez użytkowników. Podobna sytuacja jest dla gatunku rozrywka i humor - częściej odczytywana przez mężczyzn, a średnio więcej ocen mają książki odczytywane przez kobiety.
Czy wśród średnich ocen książek w zależności od płci lektora widać podobne zależności?
Jak widać książki czytane przez zespół lektorów w większości przypadków otrzymywały wyższe średnie oceny niż te czytane przez mężczyzn lub kobiety.
Aby lepiej zilustrować różnice między lektorami i lektorkami pominęłam średnie oceny książek z zespołem lektorów. W każdej grupie oceny są bardzo wysokie - zawsze powyżej 4. Różnice między ocenami są bardzo niewielkie, jednak w większości przypadków audiobooki z męskimi lektorami były nieco lepiej oceniane.
Zależność między ocenami książek a ocenami lektorów
Czy lepiej oceniane książki mają wyższe oceny lektorów?
Przede wszystkim, obliczymy współczynnik korelacji między ocenami książek a ocenami lektorów, aby zobaczyć, czy istnieje silna zależność.
[1] "Współczynnik korelacji: 0.630480879794378"Wskaźnik korelacji wynosi około 0.63, co oznacza, że istnieje niezbyt wysoka korelacja pozytywna
Poniżej znajduje się wykres punktowy z linią trendu, który ilustruje tę zależność.
Nachylenie prostej jest dodatnie, co oznacza, że wyższe oceny książek są związane z wyższymi ocenami lektorów.
Lektorzy słabo ocenianych książek nie dostawali najwyższych ocen. Jedynie dla książek o ocenach powyżej 4, lektorzy otrzymywali oceny równe 5.
Podsumowanie
Dzięki przeprowadzonej analizie możliwe było zaobserwowanie wpływu płci lektora na jego “pozycję” w świecie audiobooków. Udało się udzielić odpowiedzi na niektóre z pytań badawczych:
1. Która płeć jest częściej wybierana jako lektor?
Najczęściej wybierani lektorzy są płci męskiej i choć liczba publikowanych audiobooków w każdym roku wzrasta to ta tendencja pozostaje niezmienna.
2. Jak płeć lektora wpływa na popularność audiobooka (mierzona liczbą ocen)?
Nie udało się powiedzieć czy płeć lektora ma wpływ na popularność audiobooka, choć częściej słuchane i oceniane są książki czytane przez mężczyzn. Jednak duża dysproporcja w liczbie ocen może być spowodowana różnicą w liczbie dostępnych audiobooków z lektorami męskimi i kobiecymi.
3. Czy odbiorcy lepiej oceniają jedną z płci?
Różnice w ocenach płci są niewielkie jednak można powiedzieć, że mężczyźni są lepiej oceniani od kobiet.
4. Czy pewne gatunki preferują mężczyzn lub kobiety jako lektorów?
Zdecydowanie widoczne są preferencje wydawców co do płci lektorów szczególnie w gatunkach takich jak kryminał, fantastyka, romanse. Jednak nie zawsze wybory te pokrywają się z upodobaniami czytelników.
5. Czy lepsze książki są częściej związane z wyższymi ocenami lektorów?
Występuje pewna zależność, jednak nie jest ona znacząca.